Ergenlikte iletişim ve risk davranışları
Ergenlikte ayrışma ve gizlilik ihtiyacı gelişimin beklenen parçasıdır. Riski değerlendirirken bakılan şey davranışın kendisi değil, sıklığı ve gencin geri dönebilme kapasitesidir.
Sık görülen işaretler: Çatışma, gizlilik, sınır zorlama
Ergenlikte hangi davranışlar normaldir?
Ergenlikte aileden ayrışma, yalnız kalma ve gizlilik ihtiyacının artması gelişimin beklenen bir parçasıdır. Riski değerlendirirken bakılan şey davranışın kendisi değil, sıklığı ve gencin geri dönebilme kapasitesidir. Arkadaşlarından da çekilme, derslerden kopma, uyku ve iştahta belirgin değişiklik ya da riskli davranışların tekrarlanması destek almayı gerektirir.
Bu yaşta beklenen
- Odaya çekilme, aileyle daha az konuşma
- Kıyafet, müzik ve arkadaş seçiminde ayrışma
- Kurallara sözle itiraz etme
Destek almak iyi olur
- Nerede olduğunu düzenli olarak bilmemeniz
- Okul devamsızlığında artış
- Arkadaş çevresinin ani ve tümüyle değişmesi
- Madde ya da alkol kullanımına dair işaretler
- Kendine zarar verme izleri
Evde neler yapılabilir
- Konuşmaları sorgu gibi değil, arabada ya da yürürken yan yana yapılan kısa sohbetler olarak kurun.
- Az sayıda ama net ve tutarlı kural koyun; kuralların nedenini açıklayın ve bazılarını birlikte belirleyin.
- Gizlilik ihtiyacına saygı gösterin; telefonunu ya da odasını habersiz karıştırmak güveni zedeler.
- Hatalarını büyütmeden konuşun; geri dönebileceğini bilmesi riskli davranışları gizleme ihtiyacını azaltır.
Beklemeden görüşelim
Madde kullanımı, kendine zarar ya da tehlikeli bir ilişki söz konusuysa aynı hafta görüşme alın.
Merkezde nasıl ilerliyoruz
Gençle gizliliği ve sınırları başta konuşulan bireysel görüşmeler yürütüyoruz. Ebeveynle ayrı görüşmelerde iletişim dilini, izlenebilir sınırları ve müdahale eşiğini birlikte belirliyor; risk düzeyi gerektirirse hekime yönlendiriyoruz.
Sık sorulan sorular
Ergenin odasına kapanması normal mi?
Ergenlikte yalnız kalma ve gizlilik ihtiyacı artar; bu beklenen bir gelişimdir. Arkadaşlarından da çekilmesi, sevdiği şeylerden vazgeçmesi, uyku ve iştahta belirgin değişiklik ya da derslerden kopma varsa ayrıca değerlendirilmelidir.
Ergen görüşmeye gelmek istemezse ne yapmalıyız?
İlk görüşme yalnızca ebeveynle yapılır. Gencin sürece nasıl davet edileceğini, gizliliğin nasıl korunacağını da bu görüşmede birlikte planlıyoruz; zorlayarak getirmek çoğu zaman işe yaramaz.