Konuşurken takılma
2–5 yaş arasında dil hızla gelişirken konuşmada geçici takılmalar sık görülür ve çoğu kendiliğinden geçer. Takılmanın süresi, çocuğun bundan rahatsız olması ve konuşmaktan kaçınması ayırt edici olan kısımdır.
Sık görülen işaretler: Hece tekrarı, uzatma, sözcüğün tıkanması
Çocuklarda kekemelik geçer mi?
2–5 yaş arasında dil hızla gelişirken konuşmada geçici takılmalar sık görülür ve çoğu kendiliğinden geçer. Takılmanın altı aydan uzun sürmesi, çocuğun bundan rahatsız olması ya da konuşmaktan kaçınması değerlendirme için bir nedendir. Evde sözünü kesmemek, cümlesini onun yerine tamamlamamak ve sakin bir konuşma temposuyla örnek olmak çocuğa yardımcı olur.
Bu yaşta beklenen
- Heyecanlıyken ya da yorgunken kelime başında kısa tekrarlar
- Birkaç haftada azalıp kaybolan dönemler
- Çocuğun takılmayı fark etmemesi, konuşmaya isteyerek devam etmesi
Destek almak iyi olur
- Takılmanın altı ayı aşması ya da giderek artması
- Sesin uzaması, kelimenin tıkanması, nefesin kesilmesi
- Konuşurken yüzde ve boyunda kasılma, göz kırpma
- Çocuğun konuşmaktan kaçınması, "anlatamıyorum" demesi
Evde neler yapılabilir
- Konuşurken sözünü kesmeyin ve cümlesini onun yerine tamamlamayın.
- "Yavaş konuş", "Nefes al" gibi düzeltmeler yerine siz yavaş ve sakin konuşarak örnek olun.
- Takıldığında göz temasını koruyun ve bekleyin; acele etmediğinizi hissetsin.
- Gün içinde yalnızca onunla konuştuğunuz, acelesiz kısa bir sohbet zamanı ayırın.
Beklemeden görüşelim
Takılma çocuğun sınıfta söz almasını ya da arkadaşlarıyla konuşmasını engellemeye başladıysa süreci uzatmayın.
Merkezde nasıl ilerliyoruz
Ailenin konuşma sırasında kurduğu düzeni birlikte gözden geçiriyoruz: konuşma hızı, sözünü tamamlama, düzeltme alışkanlığı. Çocukla oyun temelli görüşmelerde konuşma kaygısını azaltmaya çalışıyor, gerekli görürsek dil ve konuşma alanına yönlendiriyoruz.
Sık sorulan sorular
Kekemelik kendiliğinden geçer mi?
2–5 yaş arasında görülen takılmaların önemli bir kısmı kendiliğinden geçer. Takılmanın altı aydan uzun sürmesi, çocuğun bundan rahatsız olması ya da konuşmaktan kaçınması değerlendirme için bir nedendir.
Kekemelik yaşayan çocuğa nasıl davranılmalı?
Takılmayı görmezden gelmek değil, sakin kalmak önemlidir. Sözünü kesmeden bekleyin, düzeltmeyin ve ne söylediğine odaklanın. Evdeki konuşma temposunu yavaşlatmak da çocuğa yardımcı olur.