Sesleri yanlış çıkarma
Bazı seslerin yerleşmesi diğerlerinden daha uzun sürer. Yaşa göre hangi sesin yerleşmiş olması beklendiği bilindiği için, bu ayrım tahminle değil ölçümle yapılır.
Sık görülen işaretler: "r", "s", "ş" gibi seslerin yerine başka ses
Çocuklarda sesletim sorunu ne zaman değerlendirilmeli?
Bazı seslerin yerleşmesi diğerlerinden daha uzun sürer; R gibi sesler beş-altı yaşa kadar yerleşmeyebilir. Yaşa göre hangi sesin yerleşmiş olması gerektiği bilindiği için bu ayrım tahminle değil ölçümle yapılır. Yaşıtlarına göre belirgin biçimde anlaşılmayan konuşma ya da çocuğun konuşmaktan kaçınması değerlendirme için bir nedendir.
Bu yaşta beklenen
- 3 yaşında "r" ve "ş" seslerinin henüz oturmamış olması
- Uzun kelimelerde hece atlaması
- Heyecanlı konuşmada seslerin karışması
Destek almak iyi olur
- 5 yaşından sonra birçok sesin hâlâ yanlış çıkması
- Konuşmasının aile dışında anlaşılmaması
- Kendi söylediğini duyup düzeltememesi
- Sesleri yanlış söylediği için arkadaşlarının takılması
Evde neler yapılabilir
- Yanlış söylediği kelimeyi tekrar ettirmek yerine doğru biçimini doğal bir cümle içinde söyleyin.
- Yavaş ve açık konuşun; yüzünüzü görebileceği şekilde karşısında oturun.
- Ses oyunları, tekerlemeler ve şarkılarla sesleri oyun içinde çalışın.
- Çocuğun konuşmasıyla alay edilmesine ya da taklit edilmesine izin vermeyin.
Beklemeden görüşelim
Konuşma sık tekrarlayan kulak enfeksiyonlarından sonra bozulduysa önce işitme değerlendirmesi gerekir.
Merkezde nasıl ilerliyoruz
Sesletim tablosunu yaş normuyla karşılaştırıyor, hangi sesin hangi konumda yanlış çıktığını çıkarıyoruz. Aileye evde uygulanabilir bir ses çalışması düzeni veriyor, gereken durumda dil ve konuşma alanına yönlendiriyoruz.
Sık sorulan sorular
R sesini ne zaman doğru söylemeli?
R, Türkçede en geç yerleşen seslerden biridir ve beş-altı yaşa kadar yerleşmemesi sık görülür. Yaşa göre hangi sesin yerleşmiş olması gerektiği bilindiği için bu ayrım ölçümle yapılır.
Sesletim sorununda kime başvurulmalı?
İlk adımda sesletim tablosu yaş normuyla karşılaştırılır. Gerekli görülürse dil ve konuşma alanında çalışan bir uzmana yönlendirme yapılır.