Sosyal iletişim ve oyunda farklılıklar
Çocuklar sosyal olarak farklı hızlarda açılır; çekingen olmak başka bir şeydir, iletişim kurma biçiminin farklı olması başka. Ayırt edici olan çocuğun karşısındakiyle ortak dikkat kurup kurmadığıdır.
Sık görülen işaretler: Göz teması, işaret etme, taklit, ortak oyun
Çekingen çocuk ile iletişim güçlüğü nasıl ayırt edilir?
Çocuklar sosyal olarak farklı hızlarda açılır; çekingen olmak başka, iletişim kurma biçiminin farklı olması başkadır. Ayırt edici olan, çocuğun karşısındakiyle ortak dikkat kurup kurmadığıdır: göz teması, işaret ederek ilgisini paylaşma ve adıyla seslenildiğinde dönme. Bu başlıkta tanıyı yalnızca çocuk ve ergen ruh sağlığı hekimi koyar.
Bu yaşta beklenen
- Yabancı yanında çekingen davranıp aileyle rahat olması
- 2 yaş civarında yan yana, birlikte olmayan oyun
- Bazı çocukların kalabalıkta daha sessiz kalması
Destek almak iyi olur
- 12 aydan sonra ilgilendiği şeyi işaret edip size göstermemesi
- Adına seslendiğinizde tutarlı biçimde dönmemesi
- Göz temasının çok kısa sürmesi ya da hiç kurulmaması
- Oyuncakları amacı dışında, tekrarlayan biçimde kullanması
- Rutin değiştiğinde çok yoğun tepki vermesi
Evde neler yapılabilir
- Günde birkaç kez yere onun seviyesine inip, onun seçtiği oyuna katılın.
- Oyunda sırayla oynama, taklit etme ve karşılıklı sesler çıkarma gibi basit etkileşimler kurun.
- Ekran süresini sınırlayın; sosyal beceriler yüz yüze etkileşimle gelişir.
- Adıyla seslenildiğinde dönme, işaret etme ve göz teması gibi davranışları gözlemleyip not alın.
Beklemeden görüşelim
Bu işaretlerden birkaçı birlikte görülüyorsa değerlendirmeyi geciktirmeyin; erken dönemde başlayan destek çalışmalarının farkı büyük.
Merkezde nasıl ilerliyoruz
Gelişim öyküsünü ayrıntılı alıyor, çocuğu oyun ortamında gözlemliyor ve gelişim ölçekleriyle tüm alanları tarıyoruz. Bu başlıkta tanı yalnızca hekim tarafından konur; biz gözlemimizi yazıya döküp çocuk ve ergen ruh sağlığı hekimine yönlendiriyor, ailenin sürecine eşlik ediyoruz.
Sık sorulan sorular
Çekingen çocuk ile iletişimi farklı çocuk nasıl ayırt edilir?
Çekingen bir çocuk yeni ortamda uzak durur ama tanıdık kişilerle göz teması kurar, ilgisini paylaşır ve oyuna katılır. Ayırt edici olan, çocuğun karşısındakiyle ortak dikkat kurup kurmadığıdır.
Bu konuda tanı konuyor mu?
Hayır. Bu başlıkta tanı yalnızca çocuk ve ergen ruh sağlığı hekimi tarafından konur. Merkezde gelişim ölçekleri ve oyun gözlemiyle tabloyu yazıya döküyor, aileyi hekime yönlendiriyor ve sürece eşlik ediyoruz.