Konuşmada gecikme
İlk kelimelerin çıkışı ve cümle kurmaya geçiş geniş bir aralıkta değişir. Yine de dil gelişiminin belirli basamakları vardır; bu basamakların belirgin biçimde gerisinde kalmak izlenmesi gereken bir durumdur.
Sık görülen işaretler: Kelime dağarcığı yaşıtlarının gerisinde
Çocuk kaç yaşında konuşmalı, ne zaman endişelenmeli?
İlk kelimelerin çıkışı ve cümle kurmaya geçiş geniş bir aralıkta değişir; ilk kelimeler çoğunlukla bir yaş civarında gelir. İki yaşında hiç kelimesi olmaması, işaret ederek istememesi ya da adıyla seslenildiğinde dönmemesi beklemeyi değil değerlendirmeyi gerektirir. Konuşma gecikmesinde işitmenin hekim tarafından kontrol edilmesi de ilk adımlardan biridir.
Bu yaşta beklenen
- 12–18 ay arasında ilk anlamlı kelimelerin çıkması
- 2 yaşında iki kelimeyi birleştirmesi ("anne gel")
- 3 yaşında ailenin çoğunu anladığı kısa cümleler kurması
Destek almak iyi olur
- 18 ayda hiç anlamlı kelimenin olmaması
- 2 yaşında iki kelimeyi hiç birleştirmemesi
- Kelime dağarcığının aylardır aynı yerde durması
- 3 yaşından sonra aile dışındakilerin çocuğu anlamaması
Evde neler yapılabilir
- Gün içinde yaptığınız işleri kısa cümlelerle anlatın: "Şimdi çorap giyiyoruz."
- Her gün birlikte resimli kitap okuyun ve resimleri adlandırın.
- Çocuğun söylediğini düzelterek değil, doğru biçimini tekrar ederek genişletin: "Top!" dediğinde "Evet, kırmızı top."
- Ekran süresini azaltın; dil en çok yüz yüze karşılıklı konuşmada gelişir.
Beklemeden görüşelim
Daha önce kullandığı kelimeleri kaybetmesi ya da adına tepki vermemesi durumunda beklemeden görüşme alın; işitme değerlendirmesi de gerekir.
Merkezde nasıl ilerliyoruz
İlk görüşmede gelişim öyküsünü alıyor, AGTE ve Denver II ile dil alanını yaş normuyla karşılaştırıyoruz. Sonuca göre evde dil uyarımını artıracak bir çalışma planı kuruyor, gereken durumda işitme değerlendirmesi için hekime yönlendiriyoruz.
Sık sorulan sorular
2 yaşında konuşmuyorsa beklemeli miyiz?
İki yaşında hiç kelimesi olmaması, işaret ederek istemediği ya da adıyla seslenildiğinde dönmediği bir tablo beklemeyi değil değerlendirmeyi gerektirir. Erken fark edilen gecikmelerde evde yapılacak çalışma çok daha etkili olur.
Konuşma gecikmesinde işitme kontrolü gerekir mi?
Evet. Dil gelişimi işitmeye dayanır; konuşma gecikmesinde işitmenin hekim tarafından kontrol edilmesi değerlendirmenin ilk adımlarından biridir.