Korkular ve kaygı
Her yaşın kendi tipik korkuları vardır ve çoğu zamanla geçer. Kaygının günlük hayatı daraltmaya başlaması, yani çocuğun bir şeyleri yapmaktan vazgeçmesi, sınırı belirler.
Sık görülen işaretler: Karanlık, hayvan, yalnız kalma, "ya olursa"
Çocuklarda korku ve kaygı ne zaman sorun olur?
Her yaşın kendi tipik korkuları vardır; karanlık, hayvan ya da yalnız kalma korkusu çoğu çocukta zamanla geçer. Kaygının günlük hayatı daraltmaya başlaması, yani çocuğun okula gitmek, arkadaşıyla oynamak ya da uyumak gibi işlerden vazgeçmesi ve bunun haftalarca sürmesi sınırı belirler. Bu durumda destek almak iyi olur.
Bu yaşta beklenen
- 3–6 yaşta karanlık, canavar, yalnız uyuma korkusu
- Okul çağında hastalık ve kaza korkuları
- Yeni bir ortama girerken geçici gerginlik
Destek almak iyi olur
- Korku yüzünden bir etkinliği tümüyle bırakması
- Gece uyanmaların ve kâbusların sıklaşması
- Sürekli güvence isteyen tekrarlayan sorular
- Kaygının bedenle konuşması: baş ağrısı, karın ağrısı, çarpıntı
Evde neler yapılabilir
- Korkusunu küçümsemeyin ama sürekli güvence de vermeyin; kısa ve sakin bir cevap yeterlidir.
- Korktuğu durumdan tamamen kaçmak yerine küçük adımlarla yaklaşmasını destekleyin.
- Kaygılı anlarda yavaş nefes alma gibi basit bir sakinleşme yolunu birlikte çalışın.
- Kendi kaygınızı çocuğun önünde nasıl ifade ettiğinizi gözden geçirin; çocuklar tepkileri model alır.
Beklemeden görüşelim
Nefes darlığı ve çarpıntıyla gelen ani yoğun kaygı atakları varsa hem hekim hem danışmanlık görüşmesi gerekir.
Merkezde nasıl ilerliyoruz
Kaygının hangi durumda yükseldiğini birlikte haritalıyor, bilişsel davranışçı yaklaşımla düşünce–beden–davranış bağını çocuğun yaşına uygun dille çalışıyoruz. Ailenin güvence verme biçimini de gözden geçiriyoruz; kaygıyı çoğu zaman iyi niyetli alışkanlıklar besler.
Sık sorulan sorular
Hangi yaşta hangi korkular normaldir?
Bebeklikte yabancı korkusu, okul öncesinde karanlık, hayvan ve canavar korkusu, okul çağında ise sınav, hastalık ve kayıp gibi gerçek hayata dair korkular sık görülür. Çoğu zamanla azalır.
Kaygı ne zaman destek gerektirir?
Çocuk korktuğu şey yüzünden okula gitmek, arkadaşıyla oynamak ya da uyumak gibi gündelik işlerden vazgeçmeye başladıysa ve bu haftalarca sürüyorsa destek almak iyi olur.