Tükenmişlik ve yoğun yorgunluk
Uzun süre yoğun iş, bakım ya da ebeveynlik yükü taşıyan kişilerde duygusal ve bedensel tükenme görülebilir. Destek ihtiyacını, dinlenmeye rağmen geçmeyen yorgunluk ve kişinin işlevselliğindeki düşüş belirler.
Sık görülen işaretler: Dinlenmekle geçmeyen bitkinlik, isteksizlik, verimde düşüş
Tükenmişlik ne zaman destek gerektirir?
Tükenmişlik, dinlenmeye rağmen geçmeyen bitkinlik, işe ya da aileye karşı duygusal uzaklaşma ve verimde belirgin düşüş birkaç hafta sürdüğünde destek gerektirir. Yoğun bir dönemin ardından yorgunluk hissetmek olağandır ve dinlenmeyle geçer. Tükenmişlik yalnızca iş yaşamında değil, uzun süreli bakım ve ebeveynlik yükü taşıyan kişilerde de görülebilir.
Olağan kabul edilen tepkiler
- Yoğun bir dönemin sonunda yorgunluk ve dinlenme ihtiyacı
- Tatil ya da izin sonrasında enerjinin geri gelmesi
- İş yükünün arttığı dönemlerde geçici motivasyon düşüşü
Destek alınması önerilen durumlar
- Dinlenmeye rağmen geçmeyen bitkinlik
- İşe, bakım verilen kişiye ya da aileye karşı duygusal uzaklaşma
- Daha önce keyif alınan etkinliklere karşı isteksizlik
- Dikkat dağınıklığı, unutkanlık ve verimde belirgin düşüş
Gündelik hayatta yapabilecekleriniz
- Gününüzde iş ya da sorumluluk içermeyen kısa bir dinlenme zamanı belirleyin ve bu zamanı koruyun.
- Devredebileceğiniz ya da erteleyebileceğiniz sorumlulukları yazılı olarak listeleyin.
- Uyku saatlerinizi düzenli tutun; işle ilgili yazışmaları uyku öncesi saatlere taşımayın.
- Yakınlarınızdan somut yardım isteyin; yükü tek başına taşımak tükenmeyi hızlandırır.
Beklemeden başvurmanız gereken durum
Yorgunluğa kilo kaybı, ateş ya da sürekli baş ağrısı gibi bedensel belirtiler eşlik ediyorsa önce bir hekime başvurmanızı öneririz. Umutsuzluk ya da kendinize zarar verme düşünceleri eşlik ediyorsa beklemeden 112 Acil Çağrı Merkezi'ni arayın.
Merkezimizde izlediğimiz süreç
İlk görüşmede iş, ev ve bakım sorumluluklarının kişinin yaşamındaki yerini ve yükün hangi alanlarda yoğunlaştığını birlikte değerlendiriyoruz. Görüşmelerde sınır koyma, önceliklendirme ve kişinin kendi ihtiyaçlarına alan açması üzerinde çalışıyoruz. Bedensel belirtiler ön plandaysa hekim değerlendirmesini de öneriyoruz.
Sık sorulan sorular
Tükenmişlik ile yorgunluk arasındaki fark nedir?
Yorgunluk dinlenmeyle geçer. Tükenmişlikte ise kişi dinlendikten sonra da bitkin hisseder; bu duruma işe ya da sorumluluklara karşı duygusal uzaklaşma ve verimde düşüş eşlik eder.
Tükenmişlik yalnızca iş yaşamında mı görülür?
Hayır. Tükenmişlik, uzun süre bakım gerektiren bir yakınıyla ilgilenen kişilerde ve yoğun bir ebeveynlik döneminden geçen anne babalarda da görülebilir.